Monday, 07 November 2016 14:51

ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ Ο ΠΑΡΑΤΕΤΑΜΕΝΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΤΕΡΗΔΟΝΑ;

Written by 

 Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει αποκλειστικό θηλασμό του βρέφους μέχρι τους έξι μήνες ζωής, στη συνέχεια συνέχιση του θηλασμού μέχρι την ηλικία των δύο ετών, και έπειτα όσο περισσότερο επιθυμεί η μητέρα και το παιδί. Τα οφέλη του θηλασμού είναι πάρα πολλά, καθώς οι μελέτες δείχνουν πως τα θηλάζονται παιδιά έχουν μικρότερες πιθανότητες να εμφανίσουν σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου,  μέση ωτίτιδα και άσθμα, ενώ για τη θηλάζουσα μειώνεται ο κίνδυνος ανάτπυξης καρκίνου του μαστού και διευκολύνεται η ανάκτηση του φυσιολογικού βάρους μετά τον τοκετό.

Αρκετές μητέρες ωστόσο παρατηρείται να αποθαρρύνονται να συνεχίσουν το θηλασμό, ειδικά τον νυχτερινό για μεγάλο διάστημα, επιεδή τους λένε πως "χαλάει τα δόντια". Η αλήθεια είναι πως η Αμερικανική Παιδοδοντιατρική Ακαδημία, δεν εγκρίνει τη συνέχιση του θηλασμού περισσότερο από ένα έτος, με το επιχείρημα ότι αυξάνεται ο κίνδυνος για ανάπτυξη παιδικής τερηδόνας.

 Σε προσπάθεια να ελεγχθεί αν το επιχείρημα αυτό είναι βάσιμο, θα πρέπει να εξεταστούν και να λαμβάνονται υπόψιν όλοι οι παράγοντες που ευθύνονται για την παιδική τερηδόνα.

 

Οι παράγοντες αυτοί είναι οι ακόλουθοι:

1: Βακτήρια: Εμπλέκονται κυρίως ο Streptococcus mutans και ο Streptococcus sobrinus. Η μετάδοση από το σάλιο της μητέρας  (για παράδειγμα με χρήση κοινών σκευών φαγητού) σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές διάπλασης των δοντιών, μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα για ανάπτυξη παιδικής τερηδόνας.

2: κατανάλωση ζάχαρης και άλλων υδατανθράκων:  Η σχέση μεταξύ κατανάλωσης υδατανθράκων και τερηδόνας είναι  περισσότερο ισχυρή όταν πρόκειται για κατανάλωσης ενδιάμεσα των γευμάτων. Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων, όπως και κατά τη διάρκεια του ύπνου, η ροή του σάλιου μειώνεται επομένως δε μπορεί να γίνει «αυτοκαθαρισμός» των επιφανειών των δοντιών, οπότε επιτρέπεται στα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν.

Ο συνδυασμός αυξημένης συγκέντρωσης μικροβίων και  παρατεταμένης έκθεσης σε υδατάνθρακα, επιτρέπει την ζύμωση των σακχάρων από τα βακτήρια και προκαλεί αφαλάτωση του σμάλτου με αποτέλεσμα τη δημιουργία τερηδόνας.

Το μητρικό γάλα, περιέχει μια μεγάλη συγκέντρωση σε υδατάνθρακες, που θεωρητικά μπορεί να προκαλέσει τερηδόνα. Ωστόσο, η ικανότητά του αυτή έχει μελετηθεί και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μητρικό γάλα και μόνο, σε ένα in-vitro μοντέλο, δεν μπορεί να προκαλέσει τερηδόνα ούτε μείωση του ph της οδοντικής πλάκας που θα οδηγούσε σε απασβέστωση του σμάλτου. Μόνο όταν το μητρικό γάλα συνδυάζεται με μια πλούσια σε ζάχαρη διατροφή έχει βρεθεί πως μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για ανάπτυξη τερηδόνας.

3. Στοματική υγιεινή, γονική στάση στο ζήτημα: Η βαρύτητα που δίνουν οι γονείς στην επιμελή στοματική υγιεινή καθορίζει το επίπεδο της στην στοματική κοιλότητα των παιδιών. Η καλή στοματική υγιεινή συνδέεται με μικρότερο μικροβιακό φορτίο, και επομένως μικρότερο τερηδονικό κίνδυνο. Επίσης πρακτικές που συνηθίζουν κάποιοι γονείς όπως καθημερινό βούτηγμα της πιπίλας στο μέλι είναι καθοριστικές για ητν ανάπτυξη παιδικής τερηδόνας.

4. Η βιταμίνη D: Τα επίπεδα της βιταμίνης Dστο παιδί καθως και στη θηλάζουσα μητέρα, καθώς και τα επίπεδα της βιταμίνης στη μητέρα ενώ κυοφορούσε, εχει βρεθεί πως συσχετίζονται με την παιδική τερηδόνα.

5. Διάφοροι άλλοι παράγοντες: Άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με τη στοματική υγιεινή και τον κίνδυνο ανάπτυξης τερηδόνας έχουν να κάνουν με στοιχεία της γενικής υγείας του παιδιού, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της οικογένειας, την ιδιοσυγκρασία του παιδιού, το γονιδιακό υπόβαθρο και τη λήψη φαρμάκων.

6: Ο χρόνος θηλασμού: Για τη συσχέτιση με αυτόν τον παράγοντα, μπορεί κάποιος να κάνει αναζήτηση σε σχετικές έρευνες που έχουν ασχοληθεί με αποδεικτικά στοιχεία υπέρ της τερηδονογόνου επίδρασης του παρατεταμένου θηλασμού.  Τα αποτελέσματα δεν ενοχοποιούν τον παρατεταμένο θηλασμό για την τερηδόνα, ωστόσο δεν προκύπτει από καπου ότι ο θηλασμός προστατεύει το παιδί από αυτήν.  Επίσης οι περισσότερες έρευνες που ασχολούνται με το θέμα, καταλήγουν ότι τα στοιχεία δεν είναι επαρκή για την αιτιολογική σύνδεση μακροχρόνιου θηλασμού και τερηδόνας και ότι η έμφαση πρέπει να δοθεί σε άλλους παράγοντες όπως πχ η στοματική υγιεινή, η διατροφή, και διάφορα άλλα. Σημαντικό είναι επίσης, ότι πολλές από τις έρευνες που προσπαθούν να κάνουν τη συσχέτιση, δεν έχουν λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία αξιολόγησης και επανεξέτασης, φαίνεται δηλαδή ότι αγνοούν πολλούς αιτιολογικούς παράγοντες της τερηδόνας πριν εξετάσουν το θηλασμό ως μέρος αυτών. Τέλος, αρκετές από τις μελέτες που συσχετίζουν τη νυχτερινή σίτιση με γάλα και την τερηδόνα αναφέρονται σε παιδιά που δε θηλάζουν αποκλειστικά, αλλα τρέφονται μικτά (μητρικό και φόρμουλα). Η σίτιση με μπιμπερό, σε αντίθεση με τον αποκλειστικό θηλασμό, εχει συσχετιστεί περισσότερο ισχυρά με παιδική τερηδόνα, επομένως από τις έρευνες που προαναφέρθηκαν δε μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα.

                Συμπερασματικά,η τερηδόνα είναι μια πολυπαραγοντική ασθένεια, και καμία μελέτη δεν υπάρχει που να εχει συγκρίνει παιδιά ίδιου υποβάθρου κινδύνων για τερηδόνα που να διαφέρουν μόνο στον παρατεταμένο ή μη θηλασμό.

 Επιπλέον, η κλινική πράξη, εχει δείξει ότι χωρίς να διακόπτεται ο θηλασμός, εάν ελεγχθούν παράγοντες όπως η διατροφή, το μικροβιακό φορτίο, τα επίπεδα της βιταμίνης D και η στοματική υγιεινή, τότε ο τερηδονικός κίνδυνος μειώνεται σημαντικά. 

Ο θηλασμός επομένως , μη έχοντας καμία απόδειξη ότι συνδέεται αιτιολογικά με την τερηδόνα, θα πρέπει όχι μόνο να μην διακόπτεται αλλα να ενισχύεται η συνέχισή του, καθως εχει μόνο οφέλη για την σωματική, ψυχική και νοητική υγεία του παιδιού.

Κείμενο: Αρετή Τζάνου

 

Βιβλιογραφικές αναφορές:

 

(http://www.aapd.org/media/Policies_Guidelines/P_ECCClassifications.pdf)

(http://www.who.int/mediacentre/news/statements/2011/breastfeeding_20110115/en/)

Valerie Lavigne (2013). Breastfeeding and Dental Caries, Looking at the Evidence, Clinical Lactation, Vol. 4-1, 12-16

Azevedo, T. D., Bezerra, A. C., & de Toledo, O. A. (2005). Feeding habits and severe early childhood caries in Brazilian preschool children. Pediatric Dentistry, 27(1), 28-33.

Prakash, P., Subramaniam, P., Durgesh, B. H., & Konde, S. (2012). Prevalence of early childhood caries and associated risk factors in preschool children of urban Bangalore, India: A crosssectional study. European Journal of Dentistry, 6(2), 141-152.

http://mspace.lib.umanitoba.ca/xmlui/handle/1993/4274

 

Retnakumari, N., & Cyriac, G. (2012). Childhood caries as influenced by maternal and child characteristics in pre-school children of Kerala: An epidemiological study. Contemporary Clinical Dentistry, 3(1), 2-8

Losso, E. M., Tavares, M. C., Silva, J. Y., & Urban Cde, A. (2009). Severe early childhood caries: An integral approach. Journal of Pediatrics (Rio J), 85(4), 295-300.

Erickson, P.R., & Mazhari, E. (1999). Investigation of the role of human breast milk in caries development. Pediatric Dentistry, 21(2), 86-90.

Kramer, M. S., Vanilovich, I., Matush, L., Bogdanovich, N., Zhang, X., Shishko, G., . . Platt, R.W. (2007). The effect of prolonged and exclusive breast-feeding on dental caries in early school-age children. New evidence from a large randomized trial. Caries Research, 41(6), 484-488

Ribeiro, N. M., & Ribeiro, M. A. (2004). Breastfeeding and early childhood caries: A critical review. Journal of Pediatrics (Rio J), 80(5 Suppl), S199-210.

Valaitis, R., Hesch, R., Passarelli, C., Sheehan, D., & Sinton, J. (2000). A systematic review of the relationship between breastfeeding and early childhood caries. Canadian Journal of Public Health, 91(6), 411-417.

Mohebbi, S. Z., Virtanen, J. I., Vahid-Golpayegani, M., & Vehkalahti, M. M. (2008). Feeding habits as determinants of early childhood caries in a population where prolonged breastfeeding is the norm. Community Dental and Oral Epidemiology, 36(4), 363-369.

Tanaka, K., & Miyake, Y. (2012). Association between breastfeeding and dental caries in Japanese children. Journal of Epidemiology, 22(1), 72-77.

Read 230 times
Login to post comments